PROFEMI – Maciej Orzechowski | Anita Orzechowska | Ginekologia, Estetyka, Rehabilitacja | Krotoszyn
Pełnia kobiecości na długie lata

Zapraszamy do zapoznania się z naszą ofertą

Wizyta prekoncepcyjna

Przygotowanie do ciąży

Co dobrego możesz zrobić dla siebie i zdrowia planowanego dziecka?

pregnancy concept: blue baby booty on a calendar

Macierzyństwo i ojcostwo są zbyt poważnymi wyzwaniami dla każdej rodziny, by ich planowanie i naukę pozostawić tylko własnej intuicji. Czytając poniższe informacje pamiętaj, że ciąża w zdecydowanej większości przypadków przebiega prawidłowo. Zawsze należy jednak dążyć do zminimalizowania (a nawet wykluczenia) ryzyka wystąpienia niepomyślnych zdarzeń. Zasadność stosowania wielu działań prewencyjnych (np. przyjmowania kwasu foliowego) została udowodniona, ale w niektórych przypadkach istnieją wątpliwości i kontrowersje dotyczące skuteczności i opłacalności zalecanych działań (np. badań przesiewowych w kierunku toksoplazmozy).

Grupa krwi

Należy oznaczyć grupę krwi obojga rodziców, zarówno w grupach głównych, jak i układzie grupowym Rh. To bardzo ważne badanie i nie należy zwlekać z jego wykonaniem. Pamiętaj, że uzyskanie ważnej na całe życie karty z grupą krwi (podobnej do karty bankowej) skraca czas na przetoczenie krwi, w przypadkach zagrażających życiu, o 30 minut!

Odporność na choroby infekcyjne przed ciążą

Różyczka

Większość kobiet była już poddana profilaktycznemu szczepieniu przeciwko różyczce lub chorowała na nią. W wątpliwych przypadkach należy wykonać badania przeciwciał IgG przeciwko różyczce, a w razie wyniku wskazującego na brak odporności, zaszczepić się.

W ciąży istnieją bowiem przeciwwskazania do szczepienia przeciwko różyczce. Ponadto nie należy zachodzić w ciążę co najmniej przez 3 miesiące po szczepieniu. To jedno z najistotniejszych szczepień. Twój lekarz na podstawie wywiadu zdecyduje, czy należy je wykonać.

Ospa wietrzna

Może być groźna dla kobiety w ciąży i jej dziecka. Ospa przebyta w dzieciństwie daje odporność u 90% osób. Jeśli nie jesteś pewna, czy chorowałaś na ospę wietrzną, poproś lekarza o skierowania na badania przeciwciał IgG przeciwko ospie. Ujemny wynik może być wskazaniem do szczepienia przed zajściem w ciążę. Należy pamiętać, że ciąża jest przeciwwskazaniem do szczepienia. Po szczepieniu (podobnie jak jest to w przypadku szczepienia przeciwko różyczce) należy odczekać co najmniej 3 miesiące przed zajściem w ciążę.

Grypa

Kobiety w ciąży stanowią grupę zwiększonego ryzyka zachorowania na tę chorobę. Dlatego należy uodpornić się na nią, zwłaszcza jeśli ciąża przypada na miesiące jesienno-zimowe. W przeciwieństwie do różyczki, szczepienia przeciw grypie są bezpieczne zarówno dla matki, jak i jej dziecka, można więc przeprowadzić je w czasie ciąży. Jak wiadomo, co roku pojawia się nowa szczepionka, dlatego fakt zaszczepienia się w zeszłym sezonie grypowym nie oznacza odporności na nowy szczep wirusa. Szczepienie przeciwko grypie sezonowej jest jednym z najważniejszych kroków zmniejszających zachorowalność i śmiertelność kobiet w ciąży z jej powodu.

Wirusowe zapalenie wątroby typu B (WZWB)

Kobiety pragnące zostać matkami zachęca się do aktywnego uodparniania, które chroni je i ich dzieci przed chorobą lub nosicielstwem. Szczepienia można bezpiecznie przeprowadzić w ciąży, jeśli jednak ją planujesz, zaszczep się wcześniej.

Toksoplazmoza

Toksoplazmoza jest chorobą odzwierzęcą, przebiegającą w większości przypadków bezobjawowo. Zarażenie toksoplazmozą w ciąży może stanowić zagrożenie dla rozwijającego się dziecka, warto więc poznać swój stan odporności przeciwko tej chorobie. Wysokie miana przeciwciał IgG (przy ujemnym wyniku IgM) świadczą o przebytej w przeszłości chorobie i w takim przypadku nabyta odporność chroni Cię przed zarażeniem. Ujemny wynik oznaczenia IgG jest wskazaniem do przeprowadzenia badań kontrolnych w czasie ciąży.

Cytomegalia

Nie zaleca się prowadzenia badań przesiewowych, zarówno przed ciążą, jak i w trakcie jej trwania. Diagnostykę prowadzi się jedynie w przypadku klinicznego podejrzenia zakażenia.

 

Badanie ginekologiczne przed ciążą

Jeśli planujesz ciążę, powinnaś udać się do swojego ginekologa w celu badania kontrolnego. Dobrze upewnić się, że jesteś zdrowa. Lekarz przeprowadzi badanie ginekologiczne (w tym badanie piersi) i zleci, jeśli to konieczne, badania cytologiczne oraz biocenozę pochwy. Pamiętaj, by ocenę wyników pozostawić lekarzowi (obowiązujący przez lata system oceny rozmazów wg tzw. grup Papanicolaou nie jest już praktykowany). Przed ciążą należy wyleczyć wszystkie nieprawidłowości, w tym tzw. nadżerki szyjki macicy (ektopia), gdyż sprzyjają one stanom zapalnym (czynnik ryzyka położniczego). Nawet u kobiet, które jeszcze nie rodziły, można bezpiecznie zastosować metody ablacyjne, pozwalające skutecznie (jednoczasowo) usunąć nadżerkę. Badanie cytologiczne można przeprowadzić również w czasie ciąży, jeśli lekarz uzna to za konieczne.

Materiał do badania cytologicznego pobiera się z szyjki macicy, a nie ze sklepienia pochwy! Pobranie rozmazu u kobiety w ciąży tylko ze sklepienia pochwy (co niestety zdarza się jeszcze często) jest wynikiem nieuzasadnionej obawy przed powikłaniami i nie spełnia wymogów badania cytologicznego. Lekarz, na podstawie wywiadu, może zlecić Ci również inne badania w kierunku zakażenia drobnoustrojami: Chlamydia trachomatis, Ureaplasma urealyticum i Mycoplasma hominis.

Kwas foliowy

Jedną z najbardziej znanych (i najbardziej skutecznych) interwencji przedciążowych, mających wpływ na zdrowie dziecka, jest podawanie matce kwasu foliowego. Jego celem jest uniknięcie wad wrodzonych, głównie cewy nerwowej (tzw. przepuklin). Naturalne źródła kwasu foliowego (wzbogacone produkty zbożowe, szpinak, soczewica, ciecierzyca – groch włoski, szparagi, brokuły, brukselka, kukurydza, pomarańcze) nie są wystarczającym źródłem tej witaminy. Skuteczna suplementacja polega na stosowaniu diety bogatej w kwas foliowy i, dodatkowo, preparatu kwasu foliowego w dawce 0,4 mg (czyli 400 mikrogramów) co najmniej 2 miesiące przed planowaną ciążą, w czasie ciąży oraz 4-6 tygodni po porodzie lub do zakończenia karmienia piersią (kwas foliowy znajduje się we wszystkich preparatach wielowitaminowych przeznaczonych dla kobiet w ciąży). U kobiet, które już urodziły dziecko z wadą cewy nerwowej zalecana profilaktyczna dawka kwasu foliowego wynosi 4 mg (co najmniej 3 mies. przed zajściem w ciążę i w czasie pierwszych 12 tyg.).

Wizyta u stomatologa

Nie zapomnij również o odwiedzeniu swojego stomatologa. Pomimo że ciąża nie jest przeciwwskazaniem do lecenia uzębienia (w tym również stosowania znieczulenia), najlepiej zadbać o nie jeszcze przed podjęciem decyzji o macierzyństwie. Należy wyleczyć wszystkie zmiany próchnicze oraz choroby dziąseł. Niektóre choroby przyzębia mogą się wiązać z powikłaniami ciąży.

Używki i leki

Najlepiej odstawić wszelkie używki. Szkodliwość palenia tytoniu jest ponad wszelką wątpliwość udowodniona, należy więc uporać się z nałogiem, najlepiej jeszcze przed zajściem w ciążę. Troska o zdrowie swojego przyszłego dziecka jest zwykle wystarczającą motywacją do rzucenia palenia (choć nie dla wszystkich kobiet). W okresie planowania ciąży unikaj nadmiernych dawek alkoholu, po potwierdzeniu zaś ciąży zaprzestań całkowicie spożycia jakichkolwiek napojów alkoholowych, bowiem nie ma bezpiecznej dawki alkoholu dla kobiet w ciąży!

Skonsultuj ze swoim lekarzem, czy leki stosowane przez Ciebie nie będą szkodliwe dla dziecka. Generalną zasadą powinno być unikanie jakichkolwiek leków w okresie planowania ciąży i w pierwszych 12 tygodniach ciąży.

Inne badania

Zlecenie innych badań przed zajściem w ciążę będzie zależało od stanu Twego zdrowia, przebytych chorób, prowadzonego leczenia etc. Należy zaznaczyć, że nawet u kobiet zdrowych przed zajściem w ciążę zaleca się oznaczenie TSH, hormonu regulującego czynność tarczycy, gdyż badanie to wykrywa przypadki subklinicznej niedoczynności tego gruczołu, co może się wiązać z niepomyślnym przebiegiem ciąży. Kobietom miesiączkującym zbyt obficie lekarz może zlecić oznaczenie stężenia ferrytyny, które odzwierciedla zasoby żelaza w ustroju (parametry morfologii krwi mogą być prawidłowe nawet przy znacznym niedoborze żelaza).

Zapamiętaj

1)  Planując ciążę, należy oznaczyć grupę krwi obojga rodziców.

2)  Przed zajściem w ciążę udaj się do swojego ginekologa w celu badania kontrolnego.

3)  W czasie ciąży nie pal tytoniu i nie pij alkoholu.

4)  Nie wahaj się zapytać swojego lekarza o wszystko co Cię nurtuje, podziel się swoimi wątpliwościami i obawami! Lekarz powinien zawsze udzielić Ci wyczerpującej i zrozumiałej odpowiedzi.